woensdag, 18 juli 2018
UNRIC logo - Nederlands

VN in jouw taal

Mondiale studie naar het smokkelen van migranten onthult de menselijke kosten van deze wereldwijde misdaad

Jean-Luc Lemahieu, UNODC Director for Policy Analysis and Public Affairs|©UNRIC

Op 13 juni 2018 lanceerde het VN-Bureau voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC) de eerste 'UNODC Global Study on Smuggling of Migrants'. Uit deze uitgebreide studie blijkt dat smokkelroutes voor migranten wereldwijd gevolgen hebben. De studie bevat gedetailleerde informatie over de belangrijkste smokkelroutes, zoals de omvang ervan, de profielen van smokkelaars en gesmokkelde migranten, de modus operandi van smokkelaars en de risico's waarmee migranten geconfronteerd worden.

Hoewel het debat over migratie en vluchtelingen hoog op de agenda staat in Europa, blijft het voor het grote publiek vrij moeilijk om te begrijpen wat de smokkel van migranten precies inhoudt. Het tweede protocol van het VN-Verdrag tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad definieert het als: “het verkrijgen, direct of indirect, van een financieel of ander materieel voordeel voor de illegale binnenkomst van een persoon in een land waarvan de betrokenne geen onderdaan of vaste inwoner is.” Hierbij wordt de focus gelegd op mensen die tegen betaling illegaal de grens oversteken verklaard Jean-Luc Lemahieu, UNODC-Directeur voor beleidsanalyse en openbaar bestuur. Hij presenteerde eveneens het onderzoek aan de verschillende EU instellingen in Brussel op 15 juni 2018.

Tijdens het onderzoek konden 30 wereldwijde hoofdsmokkelroutes geïdentificeerd worden. Deze leiden vaak naar landen in Afrika en Zuidoost-Azië wat onderstreept dat, in tegenstelling tot hetgeen vaak wordt aangenomen in de westerse wereld, de smokkelroutes werkelijk een mondiaal probleem zijn. In 2016 werden minstens 2,5 miljoen migranten gesmokkeld. Lemahieu geeft aan dat winst de grootste stimulans is voor smokkelaars: "Als men het gemiddelde tarief dat smokkelaars ontvangen vermenigvuldigen met 2,5 miljoen, bedraagt de geschatte criminele omzet tussen de vijf en de zeven miljard [USD]". Dit is de voornaamste reden waarom de smokkel van migranten een dergelijke omvang heeft bereikt en nog lang niet voorbij is. Wanneer we geconfronteerd worden met een complexe kwestie zoals mensensmokkel, moeten we in gedachten houden dat "hoewel de smokkelaar een crimineel is, dit niet betekent dat de migrant dit ook is.", benadrukt Lemahieu.

Global study on smuggling of migrants 2018|©UNRIC

De studie toont eveneens aan dat smokkelaars routes over het land, de zee en in de lucht gebruiken om buit te slaan uit de hoop van mensen om hun leven te verbeteren. De risico's waar migranten aan blootgesteld worden, zijn vaak moeilijk in te schatten vanwege het illegale aspect van het fenomeen. Niettemin kunnen de vervoersmiddelen die door migranten worden gebruikt een goed beeld geven van de gevaren waarmee zij worden geconfronteerd. Lemahieu benadrukt in dit verband dat "de methoden die gebruikt worden voor illegale handel in bijvoorbeeld verdovende middelen of gestolen kunst, vergelijkbaar zijn met die voor het smokkelen van mensen. Ze worden gezien als een handelsartikel, hetgeen hen kwetsbaar maakt en vaak tot dramatische consequenties leidt." Dit betekent dat migranten tijdens hun gevaarlijke reis geconfronteerd worden met tal van risico's zoals geweld, diefstal, uitbuiting, seksueel geweld, ontvoering en zelfs de dood.

Op de vraag naar mogelijke oplossingen benadrukt Lemahieu dat migrantensmokkel een complexe kwestie is die zowel politieke als emotionele en technische connotaties heeft: "De Europese Unie moet er in de eerste plaats voor zorgen dat er een gereguleerd en veilig systeem komt voor legale migratie naar Europa. Op lange termijn moeten de structurele problemen aangepakt worden die migratiestromen veroorzaken: dit betekent dat de EU aandacht moet schenken aan zowel ontwikkelingssamenwerking als veiligheidskwesties in de landen van herkomst. Daarnaast moeten ook foute percepties rond migratie verholpen worden. Een verkeerd idee dat bijvoorbeeld vaak wordt aangenomen is dat migreren naar plaatsen zoals Europa, Zuid-Afrika of Jemen geen moeilijkheden met zich meebrengt. Migranten zijn zich vaak niet bewust van de risico’s onderweg en de moeilijkheden na aankomst in het land van bestemming.

Over UNRIC

Het mandaat van het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties in Brussel bestrijkt West-Europa en UNRIC verspreidt informatie en documentatie aan landen in deze regio, waaronder België en Nederland.