woensdag, 16 oktober 2019
UNRIC logo - Nederlands

VN in jouw taal

Afrika wijst de weg in de strijd tegen plastic

Afrika wijst de weg in de strijd tegen plastic zakken | ©photo flickr european parliament 2.0GenericCCBY NC ND2.0 resi

08.06.2017 - In de zoektocht naar de afname van het verbruik van plastic, kan Europa iets leren van haar zuiderburen. 10 jaar geleden begonnen de eerste Afrikaanse landen reeds plastic zakken te bannen.

Plastic zakken waren, en zijn, een grote zorg op het Afrikaanse continent. In Kenia alleen al verdelen supermarkten ongeveer 100 miljoen plastic zakken per jaar. Plastic is één van de grootste oorzaken van milieuvervuiling en gezondheidsproblemen. Het doodt vogels, vissen en andere dieren die de plastic deeltjes verwarren met hun voedsel. Daarenboven vernietigt plastic afval onze landbouwgrond, vervuilt het toeristische sites en vormt het de ideale broedplek voor muggen die malaria en dengue overdragen.

Midden maart – slechts drie weken nadat de VN de “oorlog tegen plastic” uitriep met haar nieuwe Clean Seas-initiatief – kondigde de Keniaanse regering een totaalverbod op het verbruik, de productie en de import van plastic zakken aan.

Kenia is echter lang niet het eerste Afrikaanse land die een dergelijk verbod instelt. Meer dan 15 Afrikaanse landen hebben plastic winkelzakken reeds verboden of belast. In 2004 was Rwanda één van de eerste landen wereldwijd die een verbod instelde.

Ook Eritrea (2005), Tanzania (2006), Oeganda en Botswana (2007), en Senegal (2015) volgden het voorbeeld van Rwanda met een verbod of belasting. Sinds 2013 kunnen producenten van plastic zakken in Mauritanië zelfs veroordeeld worden tot één jaar cel.

Andere Afrikaanse landen die het gebruik van plastic zakken hebben gelimiteerd, of een verbod hebben goedgekeurd of aangekondigd, zijn Zuid-Afrika, Kameroen, Guinee-Bissau, Mali, Ethiopië en Malawi.

Kenia neemt krachtdadige maatregelen om een lelijke vlek op haar uitzonderlijke natuurlijke schoonheid te verwijderen”, reageerde Erik Solheim, het hoofd van UN Environment (UNEP). “Plastic afval veroorzaakt onherstelbare schade aan kwetsbare ecosystemen – zowel op het land als in het water – en deze beslissing is een belangrijke doorbraak voor onze wereldwijde inspanning om het plastic tij te keren. […] We moeten Kenia feliciteren voor haar leiderschap op vlak van milieu. Het is een fantastisch voorbeeld waarvan ik hoop dat het anderen zal inspireren, en meer diepgaande verbintenissen tot de Clean Seas-campagne zal stimuleren.”

Kenia is het elfde land dat actie onderneemt ter ondersteuning van de campagne van UNEP.

En wat met Europa? Hier lijkt het alsof de eerste stappen richting een plasticvrije toekomst langzaamaan worden genomen. Italië heeft in januari 2011 als eerste Europees land de verkoop van niet-afbreekbare plastic zakken verboden. In mei 2015 keurde Frankrijk een wet goed die plastic zakken uit alle supermarkten en winkels weert vanaf 1 januari 2016. Daarnaast heeft Frankrijk een nieuwe wet aangenomen waardoor plastic bestek zal verboden worden vanaf 2020. Alle plastic bekers, bestek en borden zullen dan afkomstig moeten zijn van biologische materialen.

Bovendien werkt de EU aan nieuwe wetgeving die zou gelden voor alle lidstaten. In april 2015 keurde het Europees Parlement enkele regels goed die vereisen dat het verbruik van plastic zakken in de lidstaten met 80 procent moet dalen tegen 2025.

De staten zullen kunnen kiezen welke weg ze willen inslaan om dit doel te bereiken: De eerste optie houdt in dat winkelaars het gebruik van niet-afbreekbare plastic zakken zouden verminderen tot 90 zakken per burger tegen eind 2019 en 40 tegen eind 2025,” staat te lezen in het persbericht van het Europees Parlement. De tweede optie is om gewoon volledig te stoppen met het meegeven van plastic zakken tegen eind 2018.

Deze wetgeving zal een pure win-win-situatie creëren”, reageerde Margrete Auken (Greens/EFA). “We spreken over een immens milieuprobleem. Bovendien zouden we 740 miljoen euro per jaar besparen volgens de berekeningen van de Commissie zelf.”

In vergelijking met Afrika heeft Europa mogelijks een tijdje achterop gelopen, maar ondertussen bewijst het wel weer een continent van oplossingen en vernieuwingen te zijn. In Finland staan plasticvrij karton en biodregradeerbare plastics bijvoorbeeld op het punt van een doorbraak.

Ook de natuur zelf lijkt op de proppen te komen met een onverwachte kleinschalige oplossing. Meelwormen blijken namelijk in staat te zijn om plastic te verteren.

Terwijl we nog steeds wachten op grootschalige vernieuwingen kunnen we echter beter gewoon ons eigen gedrag aanpassen en plastic zakken vermijden wanneer we winkelen. Meer dan 8 miljoen ton plastic komt jaarlijks in onze oceanen terecht – hetgeen gelijkstaat aan het dumpen van een volledige truck met plastic afval per minuut. 

Over UNRIC

Het mandaat van het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties in Brussel bestrijkt West-Europa en UNRIC verspreidt informatie en documentatie aan landen in deze regio, waaronder België en Nederland.

united to reform web banner 250px