maandag, 20 november 2017
UNRIC logo - Nederlands

VN in jouw taal

Dringend alternatieven nodig voor mensensmokkelaars

Bashir Agadez migrants smugglers Photo UNHCR Louise Donovan

17 augustus 2017 – De stad Agadez in Niger staat al eeuwenlang bekend als een centrum voor de internationale handel in goud en zout, en later ook als site voor woestijntoerisme. Vandaag de dag is de stad echter een draaischijf geworden voor de smokkel van geweren en drugs -  maar vooral van wanhopige vluchtelingen en migranten op weg naar Europa.

Voormalig smokkelaar Bashir, die 17 jaar lang mensen naar Libië heeft gesmokkeld, groeide op in een doolhofachtige voorpost, gelegen aan de rand van de Sahara-woestijn, waar zijn kennis van de stad en de woestijn hem tot een succesvolle smokkelaar hebben gemaakt. 

Sinds deze activiteit illegaal werd in 2015 heeft hij moeite gehad om alternatieve bronnen van inkomsten te vinden om zijn familie te voeden.

“We weten niet hoe we iets anders moeten doen,” zei hij in een interview met UNHCR. “Zie je het niet? We hebben ons werk verloren. We hebben ons leven verloren - omdat dit ons leven was. Het brood is van onze tafel verdwenen.”

In 2015 heeft Niger, grotendeels onder druk van EU-landen, een wet aangenomen die smokkelaars hard aanpakt. Zij helpen reizigers, vooral afkomstig uit West- en Centraal-Afrika, de grens over te steken naar Libië. In ruil hiervoor heeft de EU meer dan 2 miljard euro aangeboden ter ondersteuning van projecten in de regio rond veiligheid en economische ontwikkeling. Ook andere Afrikaanse landen kregen een deel van de koek. 

Voor 2012, toen Muammar Khaddafi nog heerste over Libië, waren de klanten van Bashir enkel geïnteresseerd om van Niger naar noordelijke buur Libië te verhuizen om daar werk te zoeken. Verder reizen wilden ze toen nog niet. “Libië was goed genoeg. Mensen konden er zelfs meer geld verdienen dan in Italië,” zegt Bashir.

Vandaag heeft de wijdverspreide onzekerheid er in Libië voor gezorgd dat het risico voor zijn klanten toeneemt. Daarom proberen er nu meer de Middellandse Zee over te steken. De smokkelhandel die Bashir 17 jaar toeliet om te overleven, wordt aan banden gelegd. Voorlopig zijn er in 2017 al 12.420 migranten gered in de buurt van de Libische kust volgens data van IOM. Het totaal aantal slachtoffers ligt voor de Middellandse Zee op 2.405.

Geconfronteerd met de nieuwe wet, moet Bashir zijn illegale beroep inruilen voor een ander leven. Nu helpt hij andere smokkelaars om zich voor te bereiden op een carrièreswitch. Hij en zijn collega’s helpen honderden smokkelaars om EU-steun aan te vragen, met als doel hun onderneming of opleiding te financieren.

“We hebben een beetje hoop omdat de overheid van Niger bij ons is komen aankloppen. Ze hebben ons binnengebracht en de zaken direct met ons besproken. We hebben hen al onze problemen verteld”, zegt hij.

Maar het hardhandige optreden tegen mensensmokkel heeft een keerzijde voor het hele land, dat op de voorlaatste plaats staat van de Human Development Index. In Niger, waar 46% van de bevolking overleeft met minder dan 2 dollar per dag, kan een smokkelaar 4.000 tot 5.000 dollar verdienen per trip. Om binnen de legaliteit te blijven, moeten de smokkelaars nu nieuwe manieren vinden om te overleven.

Bashir waarschuwt dat smokkelaars een echte oplossing nodig hebben om een nieuwe broodwinning te kunnen vinden.

De internationale bijstand is toegekend maar schiet, volgens de lokale bevolking, tekort. De Europese steun voor opleidingen en nieuwe bedrijfjes dekt slechts 200 mensen terwijl er meer dan 6.000 mensen betrokken zijn bij de smokkel.

Maar het is een begin.

Gerelateerde links:
Migratie date Middellandse zee / IOM: http://missingmigrants.iom.int/

Over UNRIC

Het mandaat van het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties in Brussel bestrijkt West-Europa en UNRIC verspreidt informatie en documentatie aan landen in deze regio, waaronder België en Nederland.