zaterdag, 23 augustus 2014
UNRIC logo - Nederlands

VN in jouw taal

DE VERENIGDE NATIES TIJDENS HUN ZESTIGJARIG BESTAAN: EEN NIEUW SAN FRANSISCO MOMENT?

*Shashi Tharoor

Zestig jaar geleden, in de nasleep van één van de gruwelijkste oorlogen uit de menselijke geschiedenis, kwam een groep wereldleiders samen in San Fransisco.  Zij ondertekenden, het VN Handvest vanuit de gedachte het tweede deel van de twintigste eeuw een ander gezicht te geven dan het eerste.

De Verenigde Naties zagen  in 1945 in San Fransisco het daglicht. De Wereldleiders begrepen dat een wereld die getuige was geweest van twee Wereldoorlogen, ontelbare burgeroorlogen, genocide, massale volksverhuizingen, de gruwelen van de holocaust en Hiroshima niet op dezelfde wijze de tweede helft van de twintigste eeuw in kon.  Vanuit deze gedachte werden regels ontworpen om het international gedrag in goede banen te leiden  en werden instellingen in het leven geroepen waar naties konden waken over het gemeenschappelijke belang.

Vandaag, zestig jaar geleden,  zijn we allen beter af dan in 1945, maar kritiek is alomtegenwoordig.  De verdeeldheid in de VN Veiligheidsraad over Irak in 2003, betekende een keerpunt voor de reputatie van de VN in de wereld. Een pew poll afgenomen in twintig landen midden 2003, toonde aan dat VN door de Irak-crises, grote schade  geleden had bij zowel  de voorstanders van een interventie als bij de tegenstanders.  De VN boette aan geloofwaardigheid in bij de Verenigde Staten omdat zij de regering niet steunden in hun oorlog. Tezelfdertijd verloor de VN haar geloofwaardigheid bij de overige negentien landen omdat zij er niet in slaagde de oorlog te voorkomen.  Sindsdien regent het kritieken gaande van het Olie – voor Voedsel – Programma, beschuldigingen van seksueel misbruik door VN vredehandhavers, aanvallen door het VS congres en hun dreiging de dotatie aan de VN in te slikken. 

Secretaris – Generaal Kofi Annan verklaarde aan de wereldleiders dat we momenteel de tweesprong  bereikt hebben.  We kunnen kiezen om dezelfde weg in te slaan als de huidige, met als gevolg een potentiële ramp voor de hele mensheid.  Ofwel kunnen we de weg bewandelen waarbij we de fundamenten van de internationale instellingen herbekijken en afstemmen op de globale uitdagingen van de éénentwintigste eeuw.  De verdeeldheid over Irak bracht enkele fundamentele vragen naar voor, die onze moderne wereld teisteren sinds het einde van de Koude Oorlog.  Vragen over preventieve oorlog, dreigingen van terrorisme, massavernietigingswapens en de interventie wanneer staten onrecht berokkenen aan het eigen burgers, gaan hand in hand met hardnekkige bedreiging van onderontwikkeling en armoede, droogte, schaarste en HIV/AIDS in Sub- Sahara Afrika dat meer mensenlevens bedreigt dan Irak ooit .

21 maart 2005 formuleerde Secretaris – Generaal Kof Annan in zijn rapport “in Larger Freedom” enkele suggesties over hoe de VN veranderd kan worden om tegemoet te komen aan de hedendaagse uitdagingen. Kofi Annan ontleende zijn titel aan de inleiding uit het VN Handvest, dat stelde dat de VN streeft naar “de promotie van sociale vooruitgang en betere levensstandaarden in het kader van een grotere vrijheid. “ De grondleggers van de VN begrepen reeds dat ontwikkeling enkel mogelijk is waar vrijheid als voorwaarde geldt en dat mensen enkel over een politieke vrijheid kunnen beschikken als zij een eerlijke kans krijgen op een menswaardig bestaan.

De voorstellen van de Secretaris – Generaal raken de belangrijkste uitdagingen: de nood aan een nieuwe invulling over ontwikkeling, vermindering van de schuldenlast, eerlijke handel mogelijkheden voor arme landen, een bevestiging van de verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap om de zwakken te beschermen wanneer hun eigen staten dit niet kunnen of niet willen, de behoefte aan een akkoord van een juridische conventie over terrorisme, het politieke debat over de definitie van terrorisme beëindigen, de oproep aan breed opgezette institutionele hervorming om geloofwaardigere VN instrumenten voor de Mensenrechten te creëren en de Veiligheidsraad en de Algemenen Vergadering de éénentwintigste eeuw in te leiden.

Maar de Secretaris – Generaal kan enkel aanbevelen. Net als in San Fransisco zestig jaar geleden, zijn het de wereldleiders die beslissingen kunnen nemen om de organisatie te veranderen. Zoals Preident Harry Truman de bijeengekomen leiders toesprak tijdens het VN Handvest in 1945:” Jullie hebben een fantastisch instrument voor vrede, veiligheid en vooruitgang gecreëerd ….Als wij falen in het gebruik ervan, zullen wij diegene die gestorven zijn opdat wij hier vandaag in vrede en veiligheid konden samenkomen en dit instrument tot leven konden brengen, verraden. Wij zullen allen schuldig zijn aan dit verraad wanneer wij dit instrument gebruiken voor eigen belang of in het belang van enkele of een kleine groep landen.

Zestig jaar lang konden wij de vruchten plukken van dit conclaaf in San Fransisco. Het bestaan van de VN creëerde een kader waarin menselijke vooruitgang tijdens en na de Koude Oorlog mogelijk was.  VN vredesmachten  voorkwamen dat lokale conflicten ontvlamden zodat de Koude Oorlog niet verder uitbreidde. Meer dan 170 nederzettingen, gesteund door de VN vredesmacht, hebben regionale conflicten beëindigd. Sinds het ontstaan van de VN en hun bemiddeling werden meer burgeroorlogen beëindigd dan tijdens de vorige twee eeuwen samen. Meer dan driehonderd internationale verdragen waarover  onderhandeld werd in de VN, hebben het vooruitzicht op een conflict tussen soevereine staten verminderd. De VN verkiezingswaarnemers hebben bijgedragen aan de installatie  van een duurzame democratie overal ter wereld, oa in Irak, Palestina en Burundi. De lijst is eindeloos.

Zestig jaar geleden was de Golden Gate Bridge slechts acht jaar oud. Intussen is er veel veranderd. De wereldleiders komen tijdens de wereldtop, die plaats vindt in september in New York, samen om de voorstellen van de Secretaris – Generaal te bespreken. Zij zullen de gelegenheid hebben om opnieuw geschiedenis te schrijven. Laat ons hopen dat zij over de wijsheid, de klare visie en de moed zullen beschikken en hun waardigheid zullen bewijzen tegenover wat hun voorgangers zestig jaar geleden in San Fransisco verwezenlijkten.

*Shashi Tharoor is Adjunct Secretaris – Generaal voor Communicatie en Publieke Informatie. 


Banner
Banner
Banner
Banner
Banner

Over UNRIC

Het mandaat van het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties in Brussel bestrijkt West-Europa en UNRIC verspreidt informatie en documentatie aan landen in deze regio, waaronder België en Nederland.