woensdag, 17 september 2014
UNRIC logo - Nederlands

VN in jouw taal

DE VERENIGDE NATIES EN VREDEHANDHAVING - FEITEN OP EEN RIJ

helmet.jpg  ONMISBAAR

Centraal element in de internationale reactie op conflicten

  • Het fundamenteel internationale karakter van door de Veiligheidsraad goedgekeurde vredesmissies staat borg voor de onbetwistbare legitimiteit van elke VN-vredesoperatie.
  • Vredeshandhaving door de VN is een onpartijdige en breed aanvaarde methode die zowel instaat voor een evenredige lastenverdeling als voor het ondernemen van doelgerichte actie.
  • Niet voor elk conflict is alleen vredeshandhaving onder de VN-vlag de juiste oplossing; vredesmissies liggen in het verlengde van een breder vredesproces en kunnen een dergelijk proces nooit vervangen.


helmet.jpg  KRACHTIG

Een grootschalige onderneming

  • Wereldwijd is de VN de grootste multilaterale speler die bijdraagt tot het herstel van stabiliteit na een conflict.
  • Alleen de Amerikaanse regering zet meer militair personeel te velde in dan het DPKO, het Departement Vredesoperaties van de VN.
  • Op vier continenten en in twaalf tijdzones dienen op dit moment meer dan 100 000 manschappen bij 18 vredesoperaties die onder leiding staan van het DPKO; hun inbreng is van directe invloed op het leven van honderden miljoenen mensen.
  • De VN heeft geen eigen troepenmacht; daarvoor is de organisatie afhankelijk van bijdragen van de lidstaten. In het kader van vredesoperaties leveren 115 landen een bijdrage in de vorm van militairen en politiemensen.
  • Van de mensen die op dit moment dienst doen, zijn er bijna 73 000 actief als soldaat of militair waarnemer. Voorts zijn er ongeveer 9 500 politiefunctionarissen.
  • Bij de missies te velde zijn voorts in totaal bijna 5 700 man internationaal burgerpersoneel actief, meer dan 12 400 man plaatselijk burgerpersoneel en ongeveer 2 000 VN-vrijwilligers.
  • Alleen in 2006 al is het DPKO besprekingen rond deelname aan vredestaken begonnen met meer dan 100 landen die troepen leveren. In dat jaar vervoerde het DPKO vervoerde meer dan 800 000 passagiers en 160 000 ton vracht per vliegtuig, en ook coördineerde het DPKO hun functioneren van meer dan 200 ziekenhuizen en veldhospitalen.
  • Bijna 2 000 leden van het geüniformeerde personeel en meer dan 5 000 leden van het burgerpersoneel dat dienst doet bij VN-vredesoperaties zijn vrouwen.


helmet.jpg  DOELTREFFEND

Een grote mate van succes

  • Verhoudingsgewijs is de VN doeltreffend en kosteneffectief wat betreft het inzetten van troepen. Via de gespecialiseerde agentschappen beschikt de VN over een brede verscheidenheid aan zowel civiele als militaire expertise die nodig is voor natievorming.1
  • Voor de meeste taken in het kader van natievorming biedt de VN het meest geschikte institutionele raamwerk, dat wordt gekenmerkt door een relatief bescheiden kostenstructuur, een relatief grote mate van succes en een ongeëvenaarde internationale legitimiteit.2
  • Sinds 1945 zijn VN-vredeshandhavers opgetreden in de context van meer dan 60 veldmissies en hebben zij onderhandeld over 172 vredesregelingen die ertoe hebben geleid dat er een einde kwam aan regionale conflicten en dat mensen in meer dan 45 landen de mogelijkheid kregen om deel te nemen aan vrije en eerlijke verkiezingen.
  • In 2006 heeft de VN de vredesoperatie in Burundi succesvol afgerond: het mandaat om te helpen bij de wederopbouw van binnenlandse bestuursinstellingen – en zodoende de nog altijd broze samenleving het vooruitzicht op duurzame vrede te bieden – is met succes volbracht.
  • Ontmijningsoperaties onder leiding van de UN Mine Action Service, een onderdeel van het DPKO, worden ondernomen ter ondersteuning van de inzet van vredeshandhavers en het volbrengen van mandaten in Cyprus, de Democratische Republiek Kongo, Eritrea/Ethiopië, Libanon, Soedan en in de Westelijke Sahara.


helmet.jpg  GOEDKOPER

Vredeshandhaving onder de VN-vlag is kosteneffectief

  • VN-vredesoperaties zijn minder duur dan andere vormen van internationale interventie en de kosten ervan worden breder gespreid. Vergelijkt men de kosten die de VN draagt per vredeshandhaver met de kostprijs van troepen die de ontwikkelde landen, de NAVO of regionale organisaties zoals de Afrikaanse Unie (AU) inzetten, dan blijkt de VN verreweg de minst kostbare optie te zijn.3
  • Een studie verricht door economen van de universiteit van Oxford toont aan dat internationaal militair optreden krachtens Hoofdstuk VII van het VN-Handvest de meest kosteneffectieve manier is om het risico van nieuwe conflicten te verkleinen in samenlevingen die bekomen van een gewapend conflict.4
  • De goedgekeurde begroting van het DPKO voor de periode van 1 juli 2006 tot 30 juni 2007 beloopt ongeveer 4 miljard euro. Dat bedrag is circa 0,5% van de wereldwijde defensie-uitgaven (die voor 2005 naar schatting ruim 750 miljard euro bedragen).
  • Volgens een studie van de Rekenkamer van de Verenigde Staten zou het de VS ongeveer twee keer meer kosten dan de VN om een vredesoperatie te voeren zoals MINUSTAH, de Stabilisatiemissie van de VN in Haïti. De VS zou daarvoor een bedrag moeten uittrekken van 650 miljoen euro, terwijl de VN voor de eerste 14 maanden van die missie 317 miljoen dollar had begroot.5

helmet.jpg  RELEVANT

Vredeshandhaving maakt het verschil waar het er echt op aankomt

  • Qua veiligheid behoren de gebieden waar recente vredesoperaties zijn ingezet tot de moeilijkste en ‘minst geregeerde’ streken waar internationale operaties ooit actief zijn geweest.6 Vredesmissies begeven zich naar plaatsen waar anderen zich niet kunnen of zullen wagen, en vervullen door een levensnoodzakelijke brugfunctie om te komen tot stabiliteit en uiteindelijk tot duurzame vrede en ontwikkeling.
  • Er is ook een duidelijk verband tussen de afname van het aantal burgeroorlogen en de stijging van het aantal VN-missies. Sinds het einde van de Koude Oorlog is het aantal VN-vredesoperaties meer dan verviervoudigd. Naarmate deze opleving van internationale missies gedurende de jaren negentig en de beginjaren van deze eeuw aan reikwijdte en kracht won, begon het aantal gewapende conflicten te dalen.7

helmet.jpg  FLEXIBEL

Inspelen op verschillende situaties en behoeften

  • Wat betreft de structuur en het type van haar missies geeft de VN blijk van meer en meer flexibiliteit, die de organisatie in staat stelt om tegemoet te komen aan specifieke en unieke uitdagingen en om het risico van overbelasting te voorkomen.8
  • Voorbeelden daarvan zijn de instelling van een afzonderlijke commandostructuur die het bevel voert over het onstabiele oostelijke gedeelte van de Democratische Republiek Kongo; de oprichting van de SMC – de Cel ‘Militaire Strategie’ – op het VN-hoofdkantoor ter ondersteuning van de VN-missie in Zuid-Libanon; en het beter aanwenden van de relatieve voordelen van VN-partners (met name de AU, de EU en de NAVO) met het oog op een doeltreffende respons bij crises die niet gebaat zijn bij de traditionele inzet van VN-vredestroepen.


helmet.jpg  DYNAMISCH

Vredeshandhaving blijft evolueren

  • Naast het handhaven van vrede en veiligheid worden VN-vredeshandhavers meer en meer ingeschakeld bij de begeleiding van politieke processen, bij de hervorming van politie en justitie, de opleiding van ordetroepen en politie, en bij het ontwapenen en maatschappelijk herintegreren van voormalige strijders.
  • Ook de assistentie die de VN biedt bij verkiezingsprocessen is een vast en steeds belangrijker aspect geworden van VN-vredesoperaties. De afgelopen twee jaar hebben VN-vredeshandhavers verkiezingen ondersteund in zes landen die gebukt gingen onder een conflict – Afghanistan, Burundi, Haïti, Irak, Liberia en de Democratische Republiek Kongo – met een gezamenlijk bevolkingsaantal van meer dan 120 miljoen mensen. Die hulp leidde ertoe dat ruim 57 miljoen ingeschreven kiezers gebruik konden maken van hun stemrecht.
  • De persoonlijke verantwoordelijkheid van personeel voor het naleven van strenge gedragsregels is een belangrijke prioriteit voor het DPKO. Om seksuele uitbuiting en misbruik te bannen uit vredesmissies voert het DPKO bijvoorbeeld een drieledige strategie (voorkomen, straffen en remediëren) en bestaan er zowel te velde als op het hoofdkwartier eenheden die waken over gedrag en discipline (CDU’s). DPKO werkt samen met de landen die manschappen leveren aan een doeltreffende follow-up en volledige tenuitvoerlegging van de aanbevelingen uit het rapport van prins Zeid Ra’ad Zeid Al-Hussein van Jordanië, bijzonder adviseur van de Secretaris-Generaal inzake seksuele uitbuiting en misbruik.


Top 20 van landen die geüniformeerd personeel detacheren
(peildatum 31 maart 2007)

pking_graph1.gif


Top 20 van de hoogst aangeslagen landen t.b.v. de begroting voor VN-vredesoperaties
(peildatum 1 januari 2007)

pkpng_graph2.gif

 


 Lopende vredesmissies onder leiding van het DPKO
 AANVANGSJAAR  LOCATIE     NAAM VAN DE MISSIE
  1948 JERUZALEM UNTSO (VN-organisatie voor toezicht op het bestand in het Midden-Oosten)
  1949 INDIA/PAKISTAN UNMOGIP (Militaire waarnemersgroep van de VN in India en Pakistan)
  1964 CYPRUS UNFICYP (VN-vredesmacht op Cyprus)
  1974 SYRIË UNDOF (VN-troepenmacht voor toezicht op het troepenscheidingsakkoord in de Syrische Golanvlakte)
  1978 LIBANON UNIFIL (Interim-vredesmacht van de VN in Libanon)
  1991 WESTELIJKE
SAHARA
MINURSO (VN-missie voor het referendum in de Westelijke Sahara)
  1993 GEORGIË UNOMIG (VN-waarnemersmissie in Georgië)
  1999 KOSOVO UNMIK (VN-missie voor het overgangsbestuur in Kosovo)
  1999 DEM. REP.  KONGO MONUC (VN-organisatiemissie in de Democratische Republiek Kongo)
  2000 ETHIOPIË/ERITREA UNMEE (VN-missie in Ethiopië en Eritrea)
  2002 AFGHANISTAN UNAMA (VN-ondersteuningsmissie in Afghanistan)
  2003 LIBERIA UNMIL (VN-missie in in Liberia)
  2004 IVOORKUST UNOCI (VN-operatie in Ivoorkust)
  2004 HAîTI MINUSTAH (VN-stabiliseringsmissie in Haïti)
  2005 SOEDAN UNMIS (VN-missie in Soedan)
  2006 SIERRA LEONE UNIOSIL (Geïntegreerd VN-bureau in Sierra Leone)
  2006 TIMOR-LESTE UNMIT (Geïntegreerde VN-missie in Oost-Timor)
  2007 BURUNDI BINUB (Geïntegreerd VN-bureau in Burundi)


Eindnoten
1 James Dobbins et al., The Beginner’s Guide to Nation-Building, RAND Corporation, 2007.

2 James Dobbins et al., The UN’s Role in Nation-Building: From the Congo to Iraq, RAND Corporation, 2005.

3 William J. Durch et al., The Brahimi Report and the Future of UN Peace Operations, The Henry L. Stimson Center, 2003.

4 Paul Collier & Anke Hoeffler, ‘The Challenge of Reducing the Global Incidence of Civil War’, Centre for the Study of African Economies, Department of Economics, Oxford University, 26 maart 2004.

5 ‘Peacekeeping: Cost Comparison of Actual UN and Hypothetical U.S. Operations in Haiti’, United States Government Accountability Office, Report to the Subcommittee on Oversight and Investigations, Committee on International Relations, House of Representatives, GAO-06-331, februari 2006, blz. 7.

6 The Challenges Project, ‘Meeting the Challenges of Peace Operations: Cooperation and Coordination’, Phase II Concluding Report 2003-2006, Elanders Gotab, Stockholm, 2005.

7 James Dobbins et al., The UN’s Role in Nation-Building: From the Congo to Iraq, RAND Corporation, 2005; en ook: Andrew Mack, “Peace on Earth? Increasingly, Yes”, The Washington Post d.d. 28 december 2005.

8 Zie: Annual Review of Global Peace Operations 2007, Center on International Cooperation, New York, 2007, blz. 2-12.




Dit document is voorbereid door het Departement Vredesoperaties (DPKO) van de VN in samenwerking met het Departement Publieksinformatie (DPI) van de VN DPI/2429/Rev.1— mei 2007

Banner
Banner
Banner
Banner
Banner

Over UNRIC

Het mandaat van het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties in Brussel bestrijkt West-Europa en UNRIC verspreidt informatie en documentatie aan landen in deze regio, waaronder België en Nederland.