Hoofdstuk 3

Wat doet de VN ter bevordering van economische en sociale ontwikkeling?


Wat doet de VN ter bevordering van ontwikkeling?

Wat is er zo uniek aan de VN?

Wat doet de VN voor de bescherming van het milieu?


Wat doet de VN in de strijd tegen AIDS?


Financiert de VN zwangerschapsonderbrekingen?

Wat doet de VN tegen de illegale drugshandel?


Hoe gaat de VN om met noodhulp?



Wat doet de VN ter bevordering van ontwikkeling?


Een van de grootste misvattingen omtrent de VN is dat de Organisatie zich hoofdzakelijk zou inzetten voor vredeshandhaving. In werkelijkheid betreft vredeshandhaving minder dan 30 procent van de activiteiten; het meeste houdt de VN zich bezig met ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp. Als enige écht wereldwijde instelling ter bevordering van ontwikkeling, heeft het VN-systeem de levensstandaard van ontelbare mensen in de armste regio's van de wereld verbeterd met uiterst praktijkgerichte ontwikkelingsprogramma's.

Op het gebied van ontwikkelingshulp is de staat van dienst van de VN zonder weerga. Met programma's in zo'n 135 landen verschaft de VN jaarlijks voor ruim 25 miljard dollar aan ontwikkelingssteun. Bijna 5 miljard daarvan in de vorm van schenkingen, ruim 20 miljard als leningen. De VN ontwikkelt initiatieven ter ondersteuning van vluchtelingen, ter bestrijding van armoede en honger, ter bevordering van de overlevingskansen van kinderen, ter bescherming van het milieu, ter bestrijding van misdaad en drugsmisbruik en gericht op mensenrechten, vrouwenemancipatie en democratie. De VN wendt haar middelen primair aan voor de landen en de mensen die er het meeste behoefte aan hebben. De VN is voor hen vaak de belangrijkste, zo niet de enige vorm van technische en financiële steun. Voor miljoenen mensen in arme landen gelden deze hulpprogramma's als synoniem voor 'de VN'.

De blauwe vlag wordt vooral zo gerespecteerd omdat deze het symbool is van mensen die andere mensen helpen bij het opbouwen van een rechtvaardige en duurzame wereld.

Wat is er zo uniek aan de VN?

Er zijn verscheidene unieke kenmerken die de VN maken tot een doeltreffend instrument voor het bevorderen van ontwikkeling:

· Het universele karakter: alle landen hebben een stem bij beslissingen over belangrijke beleidskwesties;
· De onpartijdigheid: de VN behartigt geen bijzondere nationale of commerciële belangen en kan daarom speciale vertrouwensrelaties opbouwen met landen en hun volkeren om zonder voorwaarden hulp te kunnen bieden;
· De wereldwijde aanwezigheid: de Organisatie heeft een uitermate fijnmazig netwerk van nationale VN-kantoren om ontwikkelingssteun te kunnen verschaffen;
· Het allesomvattende mandaat, dat zowel hulp van sociale en economische aard omvat als noodhulp;
· Het grondbeginsel van de inzet voor 'alle volken van de Verenigde Naties'.

Wat doet de VN voor de bescherming van het milieu?

De VN neemt het voortouw bij internationale inspanningen om het milieu te beschermen. De VN ligt aan de basis van milieuverdragen die bijvoorbeeld de olievervuiling door schepen de laatste jaren met 60% hebben teruggebracht, die de grensoverschrijdende vervuiling in Noord-Amerika en Europa bestrijden en die in de industrielanden de productie aan banden hebben gelegd van gassen die de ozonlaag aantasten. Organisaties van de VN stonden aan de basis van meer dan 170 milieuverdragen. Met de eerste VN-Conferentie over het Menselijk Leefmilieu in 1972, heeft de VN het milieu boven aan de internationale agenda geplaatst.

- Agenda 21, een concept dat werd bereikt op de VN-Conferentie inzake Milieu en Ontwikkeling van 1992 - de 'Milieutop' - voorziet in een uitvoerige blauwdruk voor wereldwijde, milieuverantwoorde ontwikkeling. Agenda 21 geldt nu alom als uitgangspunt voor nationale planning en lokale initiatieven. Na een evaluatie in 1997 concludeerde men dat er intensiever actie moest worden ondernomen, met nadrukkelijker prioriteit voor de aandachtsvelden water, bossen, het broeikaseffect en technologieoverdracht.
- De Commissie van de VN inzake Duurzame Ontwikkeling moedigt sociale en economische veranderingen aan die nodig zijn voor het bereiken van een duurzame ontwikkeling die het behoud van hulpbronnen voor toekomstige generaties veiligstelt. De Commissie onderzoekt in hoeverre gemaakte afspraken in de praktijk worden nageleefd en verschaft regeringen en gezaghebbende organisaties hulp bij het formuleren van beleid inzake duurzame ontwikkeling. Om landen te helpen bij het verzamelen en ter beschikking stellen van gegevens om vooruitgang te meten, werkt de Commissie aan de formulering van een pakket van internationaal aanvaarde indicatoren voor het toetsen van duurzame ontwikkeling. Meer dan 100 regeringen hebben nationale commissies voor duurzame ontwikkeling of vergelijkbare coördinerende instanties in het leven geroepen.
- Het Milieuprogramma van de VN (UNEP) helpt landen bij een beter milieubeheer, bewaakt de gezondheid van onze planeet en onderhandelt over internationale afspraken.
- Technische organisaties signaleren met steun van de VN veranderingen in het milieu. Het Mondiaal Milieutoezichtsysteem (GEMS) controleert vitale indicatoren zoals de oceanen, de atmosfeer, vervuiling en hernieuwbare hulpbronnen. De Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) observeert de wereldvisvoorraad en wijst landen op de gevaren van overbevissing. Het Intergouvernementele Panel inzake Klimaatverandering - een wereldwijd netwerk van 2000 vooraanstaande wetenschappers uit 130 landen - volgt nauwlettend het klimaat in de wereld en de opwarming van de atmosfeer. De VN is 's werelds belangrijkste orgaan voor vroegtijdige waarschuwing in verband met de dreiging van het broeikaseffect.
- Het Mondiale Milieusteunpunt (GEF) - een fonds van twee miljard dollar beheerd door UNEP, de Wereldbank en het Ontwikkelingsprogramma van de VN - is de belangrijkste verschaffer van leningen voor milieuprojecten in ontwikkelingslanden.

Wat doet de VN in de strijd tegen AIDS?

De VN verleent steun aan de preventie van AIDS en HIV in 132 landen.

AIDS (het Acquired Immunodeficiency Syndrome) is uitgegroeid tot een gezondheidsramp van pandemische proporties: meer dan 30 miljoen mensen lijden aan AIDS of zijn drager van het HIV-virus dat de ziekte veroorzaakt. De epidemie grijpt om zich heen met ongeveer 16.000 nieuwe besmettingen per dag.

Het Gemeenschappelijk Programma van de VN tegen HIV en AIDS (UNAIDS) probeert wereldwijd het probleem aan te pakken. Het Programma leidt en steunt projecten die pogen het aantal nieuwe besmettingen terug te dringen, de kwetsbaarheid van personen en gemeenschappen te verkleinen, zorg en steun te bieden, en de impact van de epidemie proberen te verlichten. UNAIDS stimuleert onder meer onderzoek en moedigt contacten aan tussen regeringen en de farmaceutische industrie. UNAIDS zette ook programma's op om ervoor te zorgen dat nieuwe en betaalbare geneesmiddelen tegen het virus worden ontwikkeld en dat overal ter wereld levensverlengende medicijnen verkrijgbaar worden.

Financiert de VN zwangerschapsonderbrekingen?

Nee. Het bevolkingsfonds van de VN (UNFPA), de belangrijkste VN-organisatie op het vlak van bevolkingszaken, moedigt abortus niet aan als een methode voor gezinsplanning en biedt geen steun aan abortusklinieken. Niettemin staat de wet in sommige landen zwangerschapsonderbreking onder bepaalde omstandigheden toe; UNFPA respecteert het soevereine recht van die landen om hun eigen wetgeving vorm te geven. De activiteiten van UNFPA houden voor het merendeel verband met het verschaffen van technische hulp aan landen bij het opzetten van nationale gezondheidsprogramma's in het kader van bevolkingskwesties, waaronder programma's voor gezinsplanning, gezondheid van moeder en kind, en AIDS- en HIV-preventie. Ook helpt UNFPA landen bij het meten van demografische gegevens en bij het opzetten van volkstellingen. UNFPA wordt uitsluitend gefinancierd met vrijwillige bijdragen.

Wat doet de VN tegen de illegale drugshandel?

Regeringen zijn er zich zeer wel van bewust dat ze het drugsprobleem niet succesvol kunnen aanpakken vanuit een unilaterale positie. Doeltreffende actie om het drugsprobleem onder controle te krijgen, vergt een wereldwijde aanpak waarbij zowel de landen betrokken zijn waar drugs vandaan komen als de landen waar die drugs worden gebruikt.
De VN helpt landen op verschillende manieren in de strijd tegen drugs:

· De Commissie voor Verdovende Middelen is het belangrijkste beleidsbepalende VN-orgaan voor zaken in verband met de internationale drugsproblematiek;
· De Internationale Raad voor Controle op Verdovende Middelen streeft ernaar het gebruik van verdovende middelen te beperken tot medische en wetenschappelijke doeleinden, te voorkomen dat verdovende middelen via illegale kanalen in omloop komen en levert strijd tegen de internationale drugshandel;
· Het Internationale Programma voor de Controle op Verdovende Middelen (UNDCP) vervult een leidende rol bij de internationale controle op verdovende middelen, volgt trends op het gebied van drugproductie, -gebruik en -handel op de voet en helpt landen bij het opstellen en uitvoeren van drugswetgeving. Het biedt steun aan opleidingen voor wetshandhavers, stimuleert grensoverschrijdende politiesamenwerking, steunt onderwijsprojecten en helpt boeren in de gebieden waar drugs worden geproduceerd bij de overstap op alternatieve teelten.

Hoe gaat de VN om met noodhulp?

Als het noodlot toeslaat, treden de VN-organen onmiddellijk in werking om getroffen bevolkingen te helpen. Elke dag brengen hulporganisaties van de VN, in nauwe samenwerking met andere humanitaire organisaties, voorraden bij miljoenen slachtoffers van oorlog en politieke strijd, droogte, overstromingen en mislukte oogsten. Deze hulp omvat voedselhulp via het Wereldvoedselprogramma; onderdak en bescherming via het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen; noodhulp aan moeders en kinderen via het kinderfonds UNICEF; de beheersing van epidemieën zoals het ebolavirus via de Wereldgezondheidsorganisatie; en ontwikkelingsprojecten voor de lange termijn via het Ontwikkelingsprogramma van de VN. Het Departement voor Humanitaire Aangelegenheden van de VN, dat onder leiding staat van de Noodhulpcoördinator van de VN, is verantwoordelijk voor de coördinatie van alle VN-noodhulp. Een permanente commissie van vertegenwoordigers van de betreffende VN-organisaties (de Inter-Agency Standing Committee) brengt de humanitaire VN-organisaties in contact met de belangrijkste hulporganisaties buiten de VN voor het coördineren van de internationale actie.

Een noodhulpfonds van 50 miljoen dollar wordt gebruikt om snel eerste hulp te kunnen bieden bij crises. De hulporganisaties van de VN doen ook oproepen voor financiële steun: jaarlijks wordt meer dan 1 miljard dollar verzameld voor hulp aan tientallen miljoenen mensen in de hele wereld. Praktisch alle humanitaire hulp die de VN biedt, wordt bekostigd uit vrijwillige bijdragen. 


UNIC Logo
Terug  Home  Terug naar boven