| |

Hoofdstuk 3
Wat
doet de VN ter bevordering van economische en sociale ontwikkeling?
|
|
Wat
doet de VN ter bevordering van ontwikkeling?
Wat is er zo uniek aan de VN?
Wat doet de VN voor de bescherming van het milieu?
Wat doet de VN in de strijd tegen AIDS?
Financiert de VN zwangerschapsonderbrekingen?
Wat doet de VN tegen de illegale drugshandel?
Hoe gaat de VN om met noodhulp?
Wat doet de VN ter bevordering van ontwikkeling?
Een van de grootste misvattingen omtrent de VN is dat de Organisatie
zich hoofdzakelijk zou inzetten voor vredeshandhaving. In werkelijkheid
betreft vredeshandhaving minder dan 30 procent van de activiteiten;
het meeste houdt de VN zich bezig met ontwikkelingssamenwerking en
humanitaire hulp. Als enige écht wereldwijde instelling ter
bevordering van ontwikkeling, heeft het VN-systeem de levensstandaard
van ontelbare mensen in de armste regio's van de wereld verbeterd
met uiterst praktijkgerichte ontwikkelingsprogramma's.
Op het gebied van ontwikkelingshulp is de staat van dienst van de
VN zonder weerga. Met programma's in zo'n 135 landen verschaft de
VN jaarlijks voor ruim 25 miljard dollar aan ontwikkelingssteun. Bijna
5 miljard daarvan in de vorm van schenkingen, ruim 20 miljard als
leningen. De VN ontwikkelt initiatieven ter ondersteuning van vluchtelingen,
ter bestrijding van armoede en honger, ter bevordering van de overlevingskansen
van kinderen, ter bescherming van het milieu, ter bestrijding van
misdaad en drugsmisbruik en gericht op mensenrechten, vrouwenemancipatie
en democratie. De VN wendt haar middelen primair aan voor de landen
en de mensen die er het meeste behoefte aan hebben. De VN is voor
hen vaak de belangrijkste, zo niet de enige vorm van technische en
financiële steun. Voor miljoenen mensen in arme landen gelden
deze hulpprogramma's als synoniem voor 'de VN'.
De blauwe vlag wordt vooral zo gerespecteerd omdat deze het symbool
is van mensen die andere mensen helpen bij het opbouwen van een rechtvaardige
en duurzame wereld.
Wat
is er zo uniek aan de VN?
Er zijn verscheidene unieke kenmerken die de VN maken tot een doeltreffend
instrument voor het bevorderen van ontwikkeling:
· Het universele karakter: alle landen hebben een stem bij
beslissingen over belangrijke beleidskwesties;
· De onpartijdigheid: de VN behartigt geen bijzondere nationale
of commerciële belangen en kan daarom speciale vertrouwensrelaties
opbouwen met landen en hun volkeren om zonder voorwaarden hulp te
kunnen bieden;
· De wereldwijde aanwezigheid: de Organisatie heeft een uitermate
fijnmazig netwerk van nationale VN-kantoren om ontwikkelingssteun
te kunnen verschaffen;
· Het allesomvattende mandaat, dat zowel hulp van sociale en
economische aard omvat als noodhulp;
· Het grondbeginsel van de inzet voor 'alle volken van de Verenigde
Naties'.
Wat
doet de VN voor de bescherming van het milieu?
De VN neemt het voortouw bij internationale inspanningen om het milieu
te beschermen. De VN ligt aan de basis van milieuverdragen die bijvoorbeeld
de olievervuiling door schepen de laatste jaren met 60% hebben teruggebracht,
die de grensoverschrijdende vervuiling in Noord-Amerika en Europa
bestrijden en die in de industrielanden de productie aan banden hebben
gelegd van gassen die de ozonlaag aantasten. Organisaties van de VN
stonden aan de basis van meer dan 170 milieuverdragen. Met de eerste
VN-Conferentie over het Menselijk Leefmilieu in 1972, heeft de VN
het milieu boven aan de internationale agenda geplaatst.
- Agenda 21, een concept dat werd bereikt op de VN-Conferentie inzake
Milieu en Ontwikkeling van 1992 - de 'Milieutop' - voorziet in een
uitvoerige blauwdruk voor wereldwijde, milieuverantwoorde ontwikkeling.
Agenda 21 geldt nu alom als uitgangspunt voor nationale planning en
lokale initiatieven. Na een evaluatie in 1997 concludeerde men dat
er intensiever actie moest worden ondernomen, met nadrukkelijker prioriteit
voor de aandachtsvelden water, bossen, het broeikaseffect en technologieoverdracht.
- De Commissie van de VN inzake Duurzame Ontwikkeling moedigt sociale
en economische veranderingen aan die nodig zijn voor het bereiken
van een duurzame ontwikkeling die het behoud van hulpbronnen voor
toekomstige generaties veiligstelt. De Commissie onderzoekt in hoeverre
gemaakte afspraken in de praktijk worden nageleefd en verschaft regeringen
en gezaghebbende organisaties hulp bij het formuleren van beleid inzake
duurzame ontwikkeling. Om landen te helpen bij het verzamelen en ter
beschikking stellen van gegevens om vooruitgang te meten, werkt de
Commissie aan de formulering van een pakket van internationaal aanvaarde
indicatoren voor het toetsen van duurzame ontwikkeling. Meer dan 100
regeringen hebben nationale commissies voor duurzame ontwikkeling
of vergelijkbare coördinerende instanties in het leven geroepen.
- Het Milieuprogramma van de VN (UNEP) helpt landen bij een beter
milieubeheer, bewaakt de gezondheid van onze planeet en onderhandelt
over internationale afspraken.
- Technische organisaties signaleren met steun van de VN veranderingen
in het milieu. Het Mondiaal Milieutoezichtsysteem (GEMS) controleert
vitale indicatoren zoals de oceanen, de atmosfeer, vervuiling en hernieuwbare
hulpbronnen. De Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) observeert de
wereldvisvoorraad en wijst landen op de gevaren van overbevissing.
Het Intergouvernementele Panel inzake Klimaatverandering - een wereldwijd
netwerk van 2000 vooraanstaande wetenschappers uit 130 landen - volgt
nauwlettend het klimaat in de wereld en de opwarming van de atmosfeer.
De VN is 's werelds belangrijkste orgaan voor vroegtijdige waarschuwing
in verband met de dreiging van het broeikaseffect.
- Het Mondiale Milieusteunpunt (GEF) - een fonds van twee miljard
dollar beheerd door UNEP, de Wereldbank en het Ontwikkelingsprogramma
van de VN - is de belangrijkste verschaffer van leningen voor milieuprojecten
in ontwikkelingslanden.
Wat
doet de VN in de strijd tegen AIDS?
De VN verleent steun aan de preventie van AIDS en HIV in 132 landen.
AIDS (het Acquired Immunodeficiency Syndrome) is uitgegroeid tot een
gezondheidsramp van pandemische proporties: meer dan 30 miljoen mensen
lijden aan AIDS of zijn drager van het HIV-virus dat de ziekte veroorzaakt.
De epidemie grijpt om zich heen met ongeveer 16.000 nieuwe besmettingen
per dag.
Het Gemeenschappelijk Programma van de VN tegen HIV en AIDS (UNAIDS)
probeert wereldwijd het probleem aan te pakken. Het Programma leidt
en steunt projecten die pogen het aantal nieuwe besmettingen terug
te dringen, de kwetsbaarheid van personen en gemeenschappen te verkleinen,
zorg en steun te bieden, en de impact van de epidemie proberen te
verlichten. UNAIDS stimuleert onder meer onderzoek en moedigt contacten
aan tussen regeringen en de farmaceutische industrie. UNAIDS zette
ook programma's op om ervoor te zorgen dat nieuwe en betaalbare geneesmiddelen
tegen het virus worden ontwikkeld en dat overal ter wereld levensverlengende
medicijnen verkrijgbaar worden.
Financiert
de VN zwangerschapsonderbrekingen?
Nee. Het bevolkingsfonds van de VN (UNFPA), de belangrijkste VN-organisatie
op het vlak van bevolkingszaken, moedigt abortus niet aan als een
methode voor gezinsplanning en biedt geen steun aan abortusklinieken.
Niettemin staat de wet in sommige landen zwangerschapsonderbreking
onder bepaalde omstandigheden toe; UNFPA respecteert het soevereine
recht van die landen om hun eigen wetgeving vorm te geven. De activiteiten
van UNFPA houden voor het merendeel verband met het verschaffen van
technische hulp aan landen bij het opzetten van nationale gezondheidsprogramma's
in het kader van bevolkingskwesties, waaronder programma's voor gezinsplanning,
gezondheid van moeder en kind, en AIDS- en HIV-preventie. Ook helpt
UNFPA landen bij het meten van demografische gegevens en bij het opzetten
van volkstellingen. UNFPA wordt uitsluitend gefinancierd met vrijwillige
bijdragen.
Wat
doet de VN tegen de illegale drugshandel?
Regeringen zijn er zich zeer wel van bewust dat ze het drugsprobleem
niet succesvol kunnen aanpakken vanuit een unilaterale positie. Doeltreffende
actie om het drugsprobleem onder controle te krijgen, vergt een wereldwijde
aanpak waarbij zowel de landen betrokken zijn waar drugs vandaan komen
als de landen waar die drugs worden gebruikt.
De VN helpt landen op verschillende manieren in de strijd tegen drugs:
· De Commissie voor Verdovende Middelen is het belangrijkste
beleidsbepalende VN-orgaan voor zaken in verband met de internationale
drugsproblematiek;
· De Internationale Raad voor Controle op Verdovende Middelen
streeft ernaar het gebruik van verdovende middelen te beperken tot
medische en wetenschappelijke doeleinden, te voorkomen dat verdovende
middelen via illegale kanalen in omloop komen en levert strijd tegen
de internationale drugshandel;
· Het Internationale Programma voor de Controle op Verdovende
Middelen (UNDCP) vervult een leidende rol bij de internationale controle
op verdovende middelen, volgt trends op het gebied van drugproductie,
-gebruik en -handel op de voet en helpt landen bij het opstellen en
uitvoeren van drugswetgeving. Het biedt steun aan opleidingen voor
wetshandhavers, stimuleert grensoverschrijdende politiesamenwerking,
steunt onderwijsprojecten en helpt boeren in de gebieden waar drugs
worden geproduceerd bij de overstap op alternatieve teelten.
Hoe
gaat de VN om met noodhulp?
Als het noodlot toeslaat, treden de VN-organen onmiddellijk in werking
om getroffen bevolkingen te helpen. Elke dag brengen hulporganisaties
van de VN, in nauwe samenwerking met andere humanitaire organisaties,
voorraden bij miljoenen slachtoffers van oorlog en politieke strijd,
droogte, overstromingen en mislukte oogsten. Deze hulp omvat voedselhulp
via het Wereldvoedselprogramma; onderdak en bescherming via het Hoog
Commissariaat voor de Vluchtelingen; noodhulp aan moeders en kinderen
via het kinderfonds UNICEF; de beheersing van epidemieën zoals
het ebolavirus via de Wereldgezondheidsorganisatie; en ontwikkelingsprojecten
voor de lange termijn via het Ontwikkelingsprogramma van de VN. Het
Departement voor Humanitaire Aangelegenheden van de VN, dat onder
leiding staat van de Noodhulpcoördinator van de VN, is verantwoordelijk
voor de coördinatie van alle VN-noodhulp. Een permanente commissie
van vertegenwoordigers van de betreffende VN-organisaties (de Inter-Agency
Standing Committee) brengt de humanitaire VN-organisaties in contact
met de belangrijkste hulporganisaties buiten de VN voor het coördineren
van de internationale actie.
Een noodhulpfonds van 50 miljoen dollar wordt gebruikt om snel eerste
hulp te kunnen bieden bij crises. De hulporganisaties van de VN doen
ook oproepen voor financiële steun: jaarlijks wordt meer dan
1 miljard dollar verzameld voor hulp aan tientallen miljoenen mensen
in de hele wereld. Praktisch alle humanitaire hulp die de VN biedt,
wordt bekostigd uit vrijwillige bijdragen.

Terug Home
Terug naar boven
|