Wie werken bij de Verenigde Naties en wat doen ze daar?

Hoe wordt VN-personeel geselecteerd?

Zijn VN-diplomaten in dienst van de VN?

Wordt het Secretariaat beheerst door mensen uit de ontwikkelingslanden?

Zijn de industrielanden wel voldoende vertegenwoordigd?

Hoe zit het met het aantal vrouwelijke personeelsleden?

Werken er te veel mensen bij de VN?

VN-personeel onder vuur

Zijn de salarissen bij de VN te hoog?

Genieten VN-medewerkers veel gunstige secundaire arbeidsvoorwaarden?

Wie werken bij de Verenigde Naties en wat doen ze daar?

Personeelsleden van de VN hebben de meest uiteenlopende beroepen en achtergronden. Enkele van de vele voorbeelden zijn: economen, vertalers, statistici, secretaresses, TV-makers, computerdeskundigen, artsen en timmerlieden.

Bij het Secretariaat komen 8700 arbeidsplaatsen voor rekening van de reguliere begroting en 5740 functionarissen staan op de loonlijst van speciale programma's of projecten. Deze ambtenaren zijn afkomstig uit 160 landen en ondersteunen het VN-beleid en VN-programma's vanuit New York of vanaf posten verspreid over de hele wereld.

Het VN-systeem als geheel (de Organisatie, de gerelateerde programma's en de gespecialiseerde organisaties waaronder de Wereldbank en het IMF) treedt op als werkgever voor 64.700 mensen in de hele wereld.  

Hoe wordt VN-personeel geselecteerd?

Het Handvest stelt dat 'het belangrijkste criterium bij het aanstellen van het personeel en bij het vaststellen van de arbeidsvoorwaarden zal zijn: de noodzaak dat wordt voldaan aan de hoogste eisen van doelmatigheid, bekwaamheid en integriteit'. Er moet ook rekening worden gehouden met een 'personeelswerving op een zo breed mogelijke geografische basis'. Het personeel van het Secretariaat moet een getrouwe weerspiegeling zijn van de leden van de VN, zodat het alert zal reageren op een brede variëteit van politieke, sociale en culturele systemen en zodat alle lidstaten vertrouwen hebben in dat personeel. Om die diversiteit te verzekeren, heeft de VN gekwalificeerde mensen in dienst genomen uit zo veel mogelijk verschillende landen, vandaar dat het personeel wereldwijd wordt geworven. Bij de selectie voor beleidsfuncties op lager en gemiddeld niveau worden zware vergelijkende examens afgenomen.  

Zijn VN-diplomaten in dienst van de VN?

Nee. De VN-diplomaten, die het meest zichtbaar zijn voor het publiek, vertegenwoordigen hun regering en werken in haar opdracht, dus niet voor de VN. Alle lidstaten hebben een permanente vertegenwoordiging in New York die in feite de ambassade is van hun land bij de VN. Deze vertegenwoordigingen staan onder leiding van een ambassadeur, de permanente vertegenwoordiger, en vormen de kern van de diplomatieke gemeenschap in New York. VN-ambassadeurs genieten dezelfde juridische privileges en onschendbaarheid die de internationale wetgeving voor diplomaten stipuleert. Jaarlijks komen in de periode van september tot december bijna 3000 diplomaten naar New York om deel te nemen aan de gewone zitting van de Algemene Vergadering.  

Wordt het Secretariaat beheerst door mensen uit de ontwikkelingslanden?

Nee, integendeel. De Algemene Vergadering heeft al herhaaldelijk aangedrongen op een evenwichtiger vertegenwoordiging van ontwikkelingslanden bij het Secretariaat, in het bijzonder op het hoogste niveau. Op dit moment wordt 44% van de beleidsfuncties bij de VN ingenomen door mensen uit ontwikkelingslanden, op het hoogste beleidsniveau is dat nu 48%.

Zijn de industrielanden wel voldoende vertegenwoordigd?

West-Europa en Noord-Amerika (incl. het Caribisch gebied) zijn de twee regio's die de meeste beleidsfunctionarissen leveren, resp. 23 en 20%.  

Hoe zit het met het aantal vrouwelijke personeelsleden?

Medio 1998 bekleedden vrouwen 37% van de beleidsfuncties. Daarmee bereikten zij het streefdoel dat de Algemene Vergadering had vastgesteld (in 1988 bedroeg dit percentage nog 26%). Van de hogere beleidsfuncties bij het Secretariaat wordt 19,6% ingenomen door vrouwen.

De VN poogt actief vrouwen gelijke kansen te geven. Het streefdoel voor 2000 is 50% op alle professionele niveaus, met name op de hoogste. Bij sommige afdelingen zoals bij Personeelszaken en Publieksvoorlichting is die gelijkschakeling inmiddels een feit.

De Secretaris-Generaal benoemde onlangs een aantal vrouwen voor topfuncties bij de VN, onder hen een Adjunct-Secretaris-Generaal, de Hoge Commissaris voor de Rechten van de Mens en de Directeur-Generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie. Vrouwen staan aan het hoofd van acht andere VN-instellingen, waaronder het Wereldvoedselprogramma, het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen, het VN-fonds voor Bevolkingsvraagstukken en UNICEF. Er bekleden nu meer vrouwen topfuncties dan ooit tevoren.  

Werken er te veel mensen bij de VN?

Het aantal mensen dat wereldwijd bij de VN werkt (ca. 8700 bij het Secretariaat en ongeveer 64.700 in het VN-systeem als geheel) is opmerkelijk gering voor een organisatie die actief is op nagenoeg alle terreinen van het menselijk welzijn - variërend van de bevordering van vrede tot het stimuleren van ontwikkeling en het organiseren van humanitaire hulp.  

VN-personeel onder vuur

De laatste jaren zijn de aanslagen op VN-personeel dramatisch toegenomen. Daarbij werden veel medewerkers gedood, gegijzeld, opgesloten of men heeft hen doen "verdwijnen" in de conflictzones waar ze werkten.

Sinds 1992 zijn 161 niet-militaire VN-medewerkers gedood bij vijandige acties en 171 van hen werden gegijzeld tijdens een VN-operatie ergens in de wereld. Alleen al in 1998 (tot november) werden er 20 mensen (12 burgers en 8 militairen) gedood bij de uitoefening van hun taak; voor het eerst in de geschiedenis van de VN vielen er meer burgerlijke dan militaire slachtoffers te betreuren. In 1997 sneuvelden 44 blauwhelmen en 17 burgers. Sinds 1948 hebben in totaal meer dan 1580 mensen in VN-verband het leven verloren.

De Veiligheidsraad veroordeelt dergelijke acties en benadrukt dat de veiligheid van de VN-missies de verantwoordelijkheid is van de ontvangende landen en van de partijen die bij het betreffende conflict zijn betrokken. In 1994 aanvaardde de Algemene Vergadering het Verdrag inzake de veiligheid van personeel van de VN en andere mensen die namens haar optreden. Dit verdrag verplicht regeringen van landen waar VN-operaties lopen om de veiligheid van VN-medewerkers te waarborgen en adequate maatregelen te treffen om moorden en ontvoeringen te voorkomen. Op lange termijn hopen VN-functionarissen dat de wereld aanslagen tegen VN-personeel en medewerkers van humanitaire organisaties gaat beschouwen als oorlogsmisdaden die door het Internationale Gerechtshof kunnen worden berecht.  

Zijn de salarissen bij de VN te hoog?

De salarissen bij de VN liggen aanzienlijk lager dan bij andere internationale organisaties. Om hoogwaardige medewerkers te kunnen aantrekken, hebben de lidstaten beslist dat de salarissen bij de VN vergelijkbaar moeten zijn met die van de best betaalde nationale ambtenaren. Toch liggen de salarissen inmiddels aanmerkelijk lager dan bij nationale overheden en andere internationale organisaties. En ze zijn al helemaal niet te vergelijken met de lonen die in sommige landen in het bedrijfsleven worden betaald. Veel hoge functionarissen bij VN-organisaties hebben hun bezorgdheid uitgesproken over het feit dat de arbeidsvoorwaarden nauwelijks concurrerend zijn. Voor mensen uit Frankrijk, Duitsland, Japan en veel andere landen geldt dat ze er flink op achteruit gaan als ze hun baan zouden opgeven voor een loopbaan bij de VN. Ook al worden de meeste VN-medewerkers gedreven door idealisme, toch is het moeilijk personeel aan te trekken uit landen met hoge salarissen. Wil de VN goede krachten blijven aantrekken, dan zal de Organisatie als werkgever moeten kunnen concurreren en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden moeten kunnen bieden.

Genieten VN-medewerkers veel gunstige secundaire arbeidsvoorwaarden?

Nee. Qua vakantiedagen, ziektekostenverzekering, pensioenrechten e.d. lijkt het pakket bijkomende voorwaarden sterk op wat nationale overheden en bedrijven hun werknemers in het buitenland bieden.

VN-medewerkers genieten geen speciale juridische privileges of onschendbaarheid en zijn onderworpen aan de wetgeving van het land waar ze werkzaam zijn. Met uitzondering van de Secretaris-Generaal en de hoogste functionarissen van het VN-systeem - wereldwijd amper 120 mensen - hebben VN-medewerkers geen diplomatieke status. In feite genieten VN-medewerkers zelfs niet de bescherming die veel nationale overheidsinstellingen bieden en ook hebben zij niet de voordelen die de diplomatieke staf van een land in het buitenland doorgaans toekomen.

Alle medewerkers bij de VN betalen inkomstenbelasting in de vorm een personeelsbelasting die de VN in mindering brengt op het brutosalaris. Het betreft 30 à 34% van dat salaris. Overigens is dit een inhouding waarop eventuele aftrekposten niet van toepassing zijn. Verder betalen VN-medewerkers (uitgezonderd de enkeling met een diplomatieke status) net als iedereen belasting op toegevoegde waarde, op onroerende zaken e.d. En hoewel veel mensen een baan bij de VN in verband brengen met New York, leven en werken veel personeelsleden op grote afstand van het VN-hoofdkwartier, vaak in landen die worden verscheurd door armoede en oorlog.

Terug  Home  Terug naar boven