HOOFDSTUK 3                                            Download Hoofstuk 3 (WORD)

Economische en Sociale Ontwikkeling

Coördinatie van ontwikkelingsactiviteiten  
   
Economische ontwikkeling  
Officiële ontwikkelingssteun
Ontwikkeling wereldwijd stimuleren
Lenen voor ontwikkeling
Lenen voor stabiliteit
Investeringen en ontwikkeling
Handel en ontwikkeling
Landbouwontwikkeling
Industriële ontwikkeling
Arbeid
Internationale burgerluchtvaart
Internationale scheepvaart
Telecommunicatie
Internationale postdiensten
Intellectuele eigendom
Internationale statistieken
Openbaar bestuur
Wetenschap en technologie ten dienste van ontwikkeling
   
Sociale ontwikkeling  
Armoedebestrijding
Honger bestrijden
Gezondheid
Menselijke nederzettingen
Onderwijs
Onderzoek en opleidingen
Bevolking en ontwikkeling
De bevordering van vrouwen
Bevordering van de rechten van het kind
Sociale integratie
Inheemse kwesties
Andersvaliden
Een asociale samenleving: misdaad, drugs en terrorisme
Controle op drugs
Misdaadpreventie
Wetenschap, cultuur en communicatie
   
Duurzame ontwikkeling  
Agenda 21
Wereldtop voor duurzame ontwikkeling
Milieuactie
Klimaatverandering en opwarming van de aarde

Kleine eilandstaten
Duurzaam bosbeheer
Woestijnvorming
Biodiversiteit, vervuiling en overbevissing

Bescherming van het mariene milieu
Weer, klimaat en water
Natuurlijke hulpbronnen en energie
Nucleaire veiligheid

Economische en Sociale Ontwikkeling

Hoewel de meeste mensen de VN in verband brengen met vrede en veiligheid, besteedt de Organisatie toch de meeste van haar middelen aan het bevorderen van ‘hogere levensstandaarden, werkgelegenheid en voorwaarden voor economische en sociale vooruitgang en ontwikkeling’, zoals opgenomen in het Handvest. De ontwikkelingsactiviteiten van de VN beinvloeden het leven en welzijn van miljoenen mensen in de hele wereld. Deze inspanningen stoelen op de overtuiging dat duurzame internationale vrede en veiligheid alleen haalbaar zijn als het economische en sociale welzijn van mensen overal ter wereld is gewaarborgd.

Veel van de economische en sociale veranderingen in de afgelopen vijftig jaar zijn qua doel en omvang in belangrijke mate gestuurd door het werk van de VN. Als mondiaal platform voor eensgezinde en gezamenlijke actie stelt de VN op het vlak van internationale samenwerking prioriteiten en doelen om landen te helpen bij hun ontwikkeling en om te komen tot een wereldwijd economisch klimaat ter ondersteuning van die landen.

Dat eensgezinde optreden komt tot uiting in een reeks Internationale Ontwikkelingsdecennia, waarvan het eerste aanving in 1961. Deze Decennia gelden als ruim geformuleerde intentieverklaringen omtrent ontwikkelingsbeleid en -doelen, die per Decennium weliswaar zijn gericht op specifieke thema’s, maar die altijd de noodzaak benadrukken van vooruitgang op alle vlakken van ontwikkeling– zowel sociaal als economisch – en die aandacht vragen voor de noodzaak om de kloof tussen de geïndustrialiseerde wereld en de ontwikkelingslanden te dichten.

Sinds de jaren negentig voorziet de VN in een platform voor het verwoorden en bevorderen van nieuwe, essentiële ontwikkelingsdoelstellingen op de internationale agenda via een reeks mondiale conferenties. De VN benadrukt voorts dat ook kwesties als de bevordering van de situatie van vrouwen, mensenrechten, duurzame ontwikkeling, milieubehoud en goed bestuur deel uitmaken van het concept ‘ontwikkeling’. De aandacht gaat nu vooral uit naar de geïntegreerde en gecoördineerde tenuitvoerlegging van verplichtingen die worden aangegaan op deze conferenties.

Tijdens de Millenniumtop van 2000 hebben de lidstaten een reeks breed opgezette ontwikkelingsdoelen voor het nieuwe millennium aanvaard, die zijn gekoppeld aan concrete en haalbare streefcijfers. De landen hebben afgesproken extreme honger en armoede uit te bannen; basisonderwijs wereldwijd voor iedereen toegankelijk te maken; de gelijke behandeling van mannen en vrouwen te bevorderen door vrouwen meer kansen en meer zeggenschap te geven; kindersterfte terug te dringen; de gezondheid van moeders te verbeteren; strijd te leveren tegen HIV/aids, malaria en andere ziekten; actief te werken aan een duurzaam milieu; en te streven naar mondiaal partnerschap op ontwikkelingsgebied.

Bij internationaal overleg over economische en sociale kwesties wordt steeds duidelijker dat rijke en arme landen gezamenlijk belang hebben bij het oplossen van problemen die meer en meer de landsgrenzen overstijgen. Vraagstukken rond vluchtelingen, georganiseerde misdaad, drughandel en aids worden beschouwd als wereldomspannende problemen, die daarom vragen om gecoördineerde actie. De invloed van aanhoudende armoede en werkloosheid in een bepaalde regio is snel voelbaar in andere streken, niet in de laatste plaats in de vorm van migrantenstromen, sociale onrust en conflicten. In het tijdperk van de globalisering van de economie zorgt financiële instabiliteit in één land onmiddellijk voor onrust op de markten van andere landen.

Er bestaat ook steeds meer eensgezindheid over de rol van democratie, mensenrechten, verticale participatie, goed bestuur en medezeggenschap van vrouwen bij het bevorderen van economische en sociale vooruitgang.

 

Globalisering ten bate van iedereen

In de Millenniumverklaring van september 2000 benadrukken de wereldleiders dat de belangrijkste taak van de internationale gemeenschap is ervoor te zorgen dat globalisering een positieve factor wordt voor iedereen. ‘Wil globalisering kans van slagen hebben, dan moeten mensen het gevoel hebben erbij betrokken te zijn,’ aldus Secretaris-Generaal Kofi Annan in zijn rapport aan de Millenniumtop.*

De Secretaris-Generaal stelde dat de voordelen van globalisering – snellere groei, hogere levensstandaarden en nieuwe kansen voor landen en individuen – duidelijk zijn. Toch rijst er steeds meer verzet tegen globalisering, omdat de baten zo onrechtvaardig zijn verdeeld en omdat de mondiale markt nog geen regels kent of bezigt, die uitgaan van gemeenschappelijke sociale doelstellingen.

Internationale bedrijven zouden zich moeten opstellen als verantwoordelijke wereldburgers, en overal waar ze opereren goede praktijken moeten nastreven, door zich sterk te maken voor rechtvaardige arbeidsvoorwaarden, naleving van de mensenrechten en zorg voor het milieu.

De VN moet er voor zorgen dat ‘globalisering niet slechts enkelen, maar iedereen tot voordeel strekt; dat er niet alleen kansen ontstaan voor een enkele bevoorrechten, maar voor alle mensen, waar ook ter wereld’. De VN moet ‘de landen in al hun verscheidenheid samenbrengen’ en ‘coalities voor verandering’ smeden, en wel door samenwerking te bevorderen tussen de vele spelers in het globaliseringsproces – maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven, parlementen, lagere overheden, wetenschappelijke milieus en onderwijsinstellingen.

Maar in de eerste plaats ‘moeten we bij al onze activiteiten de mens centraal stellen,’ aldus Kofi Annan. ‘Alleen als dat gebeurt, weten we dat globalisering niemand uitsluit en dat iedereen kan delen in de nieuwe mogelijkheden.’

* Wij de volken: de rol van de VN in de 21ste eeuw. Verenigde Naties, 2000, ISBN 92-1-100844-1, E.00.1.16. Ook te downloaden via www.un.org/millennium/sg/report


Coördinatie van ontwikkelingsactiviteiten

Ondanks grote vooruitgang op vele fronten, blijft de ongelijke verdeling van rijkdom en welzijn onze wereld kenmerken. Het uitroeien van armoede en het terugdringen van ongelijkheid binnen en tussen landen blijven fundamentele doelstellingen van de VN.

Ontwikkelingswerk: de troeven van de VN

De VN beschikt over unieke troeven bij de wereldwijde bevordering van ontwikkeling:

- Universeel karakter: alle landen hebben een stem bij het formuleren van beleid;
- Onpartijdig: de VN vertegenwoordigt geen bijzondere nationale of commerciële belangen, en kan dus speciale vertrouwensrelaties opbouwen met landen en hun volken om hen hulp zonder bijbedoelingen te verschaffen;
- Wereldwijde inplanting: de VN beschikt over ’s werelds grootste netwerk van nationale kantoren voor het verlenen van ontwikkelingshulp;
- Breed mandaat: de VN werkt met een mandaat dat ontwikkeling, veiligheid, humanitaire hulp, mensenrechten en milieuzorg omvat;
- Engagement: de VN stelt zich tot doel te werken voor ‘de volken van de Verenigde Naties’.

 

Het VN-systeem poogt economische en sociale doelstellingen op verschillende manieren te realiseren: door beleid op te stellen, regeringen te adviseren bij hun ontwikkelingsplannen, internationale normen te stellen en door fondsen te mobiliseren voor ontwikkelingsprogramma’s – jaarlijks goed voor 30 miljard dollar. Via de verschillende fondsen en programma’s en de familie van gespecialiseerde organisaties, werkzaam in uiteenlopende sectoren zoals onderwijs, luchtvaartveiligheid, bescherming van het milieu en arbeidsvoorwaarden, heeft de VN invloed op het leven van alle mensen in de hele wereld.

De Economische en Sociale Raad (ECOSOC) is het belangrijkste orgaan voor de coördinatie van de sociale en economische activiteiten van de VN en haar operationele organen. De Raad is ook het belangrijkste forum voor overleg over internationale economische en sociale kwesties en voor het opstellen van beleid.

Onder ECOSOC ressorteert het Comité voor Ontwikkelingsbeleid dat bestaat uit 24 deskundigen met elk hun eigen specialisme en dat optreedt als adviesorgaan voor nieuwe economische, sociale en milieugerelateerde kwesties. Het Comité bepaalt ook de criteria voor het predikaat ‘minst ontwikkelde landen’ (MOL’s).

De Ontwikkelingsgroep van de Verenigde Naties, bestaande uit organen van het Secretariaat en de ontwikkelingsfondsen en -programma’s, biedt ondersteuning bij het beheer en de coördinatie van het ontwikkelingswerk van de VN. Dit uitvoerend orgaan moet de samenwerking tussen beleidsbepalende organen en de afzonderlijke operationele programma’s bevorderen. Daarnaast is er ook een instrument voor beleidsontwikkeling en bestuur: het Uitvoerend Comité voor Economische en Sociale Zaken, dat bestaat uit organen van het Secretariaat en de regionale commissies.

Binnen het Secretariaat van de VN verzamelt en analyseert het Departement voor Economische en Sociale Aangelegenheden (DESA) economische en sociale informatie. Verder staat het in voor beleidsanalyses en -coördinatie, en verleent het DESA lidstaten uitvoerige technische steun op economisch en sociaal vlak. Ook biedt het belangrijke ondersteuning bij intergouvernementele processen en verlicht het zodoende de taken van de lidstaten bij het definiëren van normen en criteria, en bij het bepalen van gemeenschappelijke actie ten aanzien van wereldwijde problemen. DESA is dus een belangrijk instrument bij de vertaling van mondiaal beleid naar nationale actie, bij onderzoek en beleidsvorming en bij activiteiten van operationele aard.

De vijf Regionale Commissies bevorderen op soortgelijke manier de uitwisseling van economische en sociale informatie, en leggen zich toe op beleidsanalyses in de regio’s Afrika, Azië en het Stille Oceaangebied, Europa, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied en West-Azië.

De verschillende VN-fondsen en -programma’s zijn verantwoordelijk voor de operationele ontwikkelingsactiviteiten in de programmalanden, terwijl de gespecialiseerde VN-organisaties ook ondersteuning en hulp bieden bij de ontwikkelingsactiviteiten van landen. Nu er steeds minder financiële en personele middelen voorhanden zijn, is nauwere samenwerking en coördinatie tussen de verschillende takken van het systeem essentieel voor het realiseren van de doelstellingen.


UNIC Logo
Terug  Home  Terug naar boven