Τετάρτη, 22 Νοέμβριος 2017

O ΟΗΕ στα Ελληνικά

'Εμείς οι λαοί'

“Εμείς οι λαοί"
Ο ρόλος των Ηνωμένων Εθνών στον 21ο Αιώνα

Περίληψη της έκθεσης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, κ. Κόφι Άνναν, για τις προκλήσεις της νέας χιλιετίας


1. Νέος Αιώνας, Νέες Προκλήσεις


Η νέα χιλιετία και η Ειδική Σύνοδος Κορυφής της Γενικής Συνέλευσης για τη Χιλιετία, προσφέρουν στους λαούς του κόσμου μία μοναδική ευκαιρία περισυλλογής για την κοινή τους μοίρα, σε μία εποχή μάλιστα που συνδέονται μεταξύ τους περισσότερο παρά ποτέ. Προσβλέπουν στους ηγέτες τους να προσδιορίσουν τις προκλήσεις του μέλλοντος και να δράσουν ανάλογα. Τα Ηνωμένα Έθνη μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, αν τα Κράτη Μέλη τους εκδηλώσουν πάλι από κοινού την αίσθηση ευθύνης της αποστολής τους. Ο ΟΗΕ, που ιδρύθηκε το 1945 για να εισάγει νέες αρχές στις διεθνείς σχέσεις, έχει επιτύχει σε μερικούς τομείς περισσότερο από ότι σε άλλους. Αυτή είναι μία ευκαιρία αναμόρφωσης των Ηνωμένων Εθνών ώστε να μπορέσουν να συμβάλλουν ουσιαστικά στις ζωές των ανθρώπων στον νέο αιώνα.


2. Παγκοσμιοποίηση και Διακυβέρνηση

Τα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση είναι φανερά: πιο γρήγορη ανάπτυξη, υψηλότερα βιοτικά επίπεδα, νέες ευκαιρίες. Έχει όμως αρχίσει ο αντίκτυπος επειδή τα οφέλη αυτά είναι διαμοιρασμένα τόσο άνισα, και επειδή η παγκόσμια αγορά ακόμα δεν υποστηρίζεται από κανόνες που να βασίζονται σε κοινά αποδεκτούς κοινωνικούς στόχους.

Το 1945 οι ιδρυτές του ΟΗΕ δημιούργησαν ένα ανοικτό και συνεταιριστικό σύστημα για έναν διεθνή κόσμο. Αυτό το σύστημα δούλεψε, και κατέστησε δυνατή την εμφάνιση του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης. Ως αποτέλεσμα, τώρα ζούμε σε έναν παγκόσμιο κόσμο. Η αντιμετώπιση αυτής της μετατόπισης είναι από τις κεντρικές προκλήσεις των ηγετών του κόσμου σήμερα.

Σε αυτόν τον νέο κόσμο, ομάδες και άτομα όλο και πιο συχνά έρχονται κατευθείαν σε επαφή μεταξύ τους και πέρα από σύνορα, χωρίς να εμπλέκεται το κράτος. Αυτό ενέχει κινδύνους. Έγκλημα, ναρκωτικά, τρομοκρατία, ρύπανση, ασθένειες, όπλα, πρόσφυγες και μετανάστες: όλα αυτά μετακινούνται πέρα-δώθε γρηγορότερα και σε μεγαλύτερους αριθμούς από ότι στο παρελθόν. Οι άνθρωποι νοιώθουν απειλούμενοι από γεγονότα που συμβαίνουν σε μακρινά σημεία. Επίσης έχουν μεγαλύτερη συνείδηση των αδικιών και της βαρβαρότητας σε μακρινές χώρες, και περιμένουν από τα Κράτη να κάνουν κάτι. Οι νέες τεχνολογίες όμως δημιουργούν ευκαιρίες για αμοιβαία κατανόηση και κοινή δράση. Αν είναι να επωφεληθούμε των θετικών στοιχείων της παγκοσμιοποίησης και να αποφύγουμε τα χειρότερα, πρέπει να μάθουμε πώς να κυβερνούμε καλύτερα, και πώς να κυβερνούμε καλύτερα μαζί.

Αυτό δεν εννοεί μια παγκόσμια κυβέρνηση ή την εξαφάνιση των εθνών κρατών. Αντιθέτως, τα Κράτη πρέπει να ενισχυθούν. Μπορούν να αντλήσουν δυνάμεις το ένα από το άλλο, αναλαμβάνοντας δράση μέσα από κοινούς θεσμούς που θα βασίζονται σε κοινούς κανόνες και αξίες. Αυτοί οι θεσμοί θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις πραγματικότητες της εποχής, περιλαμβανομένου του θέματος του καταμερισμού της εξουσίας. Και θα πρέπει να λειτουργούν ως μια αρένα ώστε τα κράτη να συνεργάζονται με μη-κρατικούς παράγοντες, περιλαμβανομένων διεθνών εταιριών. Σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται να συμπληρώνονται από λιγότερο επίσημα δίκτυα χάραξης πολιτικής, που έχουν τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται πιο γρήγορα στην μεταβαλλόμενη παγκόσμια ατζέντα.

Τα τεράστια χάσματα στην κατανομή του πλούτου στο σημερινό κόσμο, οι άθλιες συνθήκες μέσα στις οποίες ζουν πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι, η επικράτηση τοπικών συγκρούσεων σε ορισμένες περιοχές, και η ταχεία υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος: όλα αυτά σε συνδυασμό, καθιστούν το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης μη-βιώσιμο, εκτός και αν ληφθούν διορθωτικά μέτρα μετά από κοινή συναίνεση. Μια πρόσφατη έρευνα της κοινής γνώμης που διεξήχθη σε έξι ηπείρους -- η μεγαλύτερη που έχει ποτέ γίνει -- επιβεβαιώνει ότι οι λαοί θέλουν τέτοια ακριβώς μέτρα.


3. Απελευθέρωση από τη Φτώχεια

Τα τελευταίο μισό του αιώνα έχουν παρατηρηθεί πρωτοφανή οικονομικά κέρδη. Όμως 1,2 δισεκατομμύριο άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Ο συνδυασμός απόλυτης φτώχειας με την απόλυτη ανισότητα μεταξύ των χωρών, και συχνά και μέσα στις ίδιες τις χώρες, είναι μια προσβολή στον ανθρωπισμό μας. Επίσης επιδεινώνει πολλά άλλα προβλήματα, μεταξύ αυτών και τις συγκρούσεις. Ακόμα, ο πληθυσμός της γης εξακολουθεί να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, κυρίως στις φτωχότερες χώρες. Πρέπει να δράσουμε ώστε πριν από το 2015, να περιορίσουμε την απόλυτη φτώχεια κατά το ήμισυ, σε όλα να μέρη του κόσμου. Τα ακόλουθα είναι θέματα προτεραιότητας:

Επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτό, πάνω από όλα, εννοεί ότι οι άνθρωποι σε όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες μπορούν να ωφεληθούν από την παγκοσμιοποίηση.

Δημιουργία ευκαιριών για τους νέους. Ως το 2015, όλα τα παιδιά θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, με ίσες ευκαιρίες για τα δύο φύλα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Πρέπει επίσης να βρεθούν τρόποι να παρέχεται ευπρεπής εργασία στους νέους.

Προώθηση της υγείας και καταπολέμηση του ιού του AIDS. Η ιατρική έρευνα πρέπει να προσανατολιστεί προς τα προβλήματα που επηρεάζουν το 90% των ανθρώπων στον κόσμο. Ως το 2010 θα πρέπει να έχουμε περιορίσει κατά 25% τους ρυθμούς μόλυνσης από τον ιό του AIDS μεταξύ των νέων ανθρώπων.

Αναβάθμιση των φτωχογειτονιών που βρίσκονται σε κατάσταση εξαθλίωσης. Υποστηρίζουμε το σχέδιο δράσης για "Πόλεις χωρίς εξαθλιωμένες φτωχογειτονιές" που στόχο έχει τη βελτίωση των ζωών 100 εκατομμυρίων κατοίκων τέτοιων περιοχών ως το 2020.

Ένταξη της Αφρικής. Η Έκθεση προκαλεί τους ειδικούς και τα φιλανθρωπικά ιδρύματα να ασχοληθούν με τη χαμηλή αγροτική παραγωγικότητα στην Αφρική. Επίσης παροτρύνει τις Αφρικανικές κυβερνήσεις να δώσουν μεγαλύτερη προτεραιότητα στον περιορισμό της φτώχειας, και τον υπόλοιπο κόσμο να τις βοηθήσει προς αυτόν τον σκοπό.

Οικοδόμηση ψηφιακών γεφυρών. Οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν μια πρωτοφανή ευκαιρία για τις αναπτυσσόμενες χώρες να παρακάμψουν τα αρχικά στάδια της ανάπτυξης, Τα πάντα θα πρέπει να γίνουν ώστε να εξασφαλίσουν στο μέγιστο την πρόσβαση των λαών τους στα νέα δίκτυα πληροφορικής.

Επίδειξη της παγκόσμιας αλληλεγγύης. Οι πλούσιες χώρες θα πρέπει να ανοίξουν περαιτέρω τις αγορές τους στα προϊόντα των φτωχών χωρών, θα πρέπει να παρέχουν ουσιαστικότερη και ταχύτερη ανακούφιση από τα χρέη, και θα πρέπει να παρέχουν περισσότερη και πιο εξειδικευμένη αναπτυξιακή βοήθεια. Η απαλλαγή του κόσμου από τη μάστιγα της απόλυτης φτώχειας είναι μία πρόκληση για όλους μας. Δεν θα πρέπει να αποτύχουμε.


4. Απαλλαγή από τον Φόβο.

Οι πόλεμοι μεταξύ των Κρατών δεν είναι τόσο συχνοί. Όμως την τελευταία δεκαετία οι εσωτερικοί πόλεμοι είναι η αιτία που περισσότεροι από 5 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ πολλοί περισσότεροι αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Ταυτόχρονα, τα όπλα μαζικής καταστροφής εξακολουθούν να σπέρνουν τον τρόμο. Η απειλή της θανάσιμης σύγκρουσης πρέπει να αντιμετωπιστεί σε κάθε στάδιο:

Πρόληψη. Οι συγκρούσεις παρατηρούνται πιο συχνά σε φτωχές χώρες, ειδικά σε εκείνες όπου δεν υπάρχει καλή διακυβέρνηση και εκεί όπου παρατηρούνται μεγάλες ανισότητες μεταξύ εθνοτικών και θρησκευτικών ομάδων. Ο καλύτερος τρόπος αποφυγής τους είναι η προώθηση υγιούς και ισορροπημένης οικονομικής ανάπτυξης, συνδυασμένης με ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα των μειονοτήτων και πολιτικές διευθετήσεις όπου όλες οι ομάδες θα αντιπροσωπεύονται. Επίσης, πρέπει να εκτίθενται οι παράνομες συναλλαγές όπλων, χρημάτων ή φυσικών πόρων.

Προστασία των ευπαθών ομάδων. Πρέπει να βρούμε καλύτερους τρόπους για να ενισχύσουμε το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και να εξασφαλίσουμε ώστε οι κατάφορες παραβιάσεις να μην περνούν ατιμώρητες.

Αντιμετώπιση του διλήμματος της επέμβασης. Η εθνική κυριαρχία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως ασπίδα από αυτούς που ανεξέλεγκτα παραβιάζουν τα δικαιώματα και στερούν τις ζωές των συνανθρώπων τους. Απέναντι σε μαζικές δολοφονίες, η στρατιωτική επέμβαση με την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι επιλογή που πρέπει να εξακολουθήσει να ισχύει.

Ενίσχυση των ειρηνευτικών αποστολών. Η Συνέλευση της χιλιετίας καλείται να εξετάσει τις προτάσεις μίας ομάδας υψηλών αξιωματούχων που έχει συστήσει ο Γενικός Γραμματέας για να κάνει ανασκόπηση όλων των πτυχών των ειρηνευτικών αποστολών.

Θέτοντας πιο συγκεκριμένους στόχους για τις κυρώσεις. Πρόσφατη έρευνα έχει εξετάσει τρόπους ώστε οι κυρώσεις να γίνουν "εξυπνότερες", με το να έχουν πιο συγκεκριμένους στόχους. Το Συμβούλιο Ασφαλείας θα πρέπει να λάβει υπόψη αυτήν την έρευνα όταν θα σχεδιάζει και θα αποφασίζει την επιβολή κυρώσεων στο μέλλον.

Επιδίωξη της μείωσης των όπλων. Ο Γενικός Γραμματέας παροτρύνει τα Κράτη Μέλη να ελέγχουν τις μεταφορές όπλων πιο αυστηρά και να δεσμευτούν εκ νέου για τον περιορισμό των κινδύνων τόσο από τα υπάρχοντα πυρηνικά όπλα όσο και από τη διάδοσή τους στο μέλλον.


5. Προστασία του Μέλλοντος μας


Βρισκόμαστε τώρα αντιμέτωποι με μια ανάγκη να εξασφαλίσουμε επειγόντως την ελευθερία των μελλοντικών γενεών για να διαφυλάξουν την επιβίωσή τους σε αυτόν τον πλανήτη-- και δεν το κάνουμε. Λεηλατούμε την κληρονομιά των παιδιών μας για να πληρώσουμε για μη-βιώσιμες πρακτικές. Η αλλαγή της πολιτικής είναι πρόκληση τόσο για τις πλούσιες όσο και για τις φτωχές χώρες. Η Διάσκεψη του & Rho ;ίο το 1992 έθεσε τα θεμέλια, ενώ το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ για τις ουσίες που καταστρέφουν το όζον είναι ένα σημαντικό βήμα προς τα μπρος. Αλλού όμως οι αντιδράσεις μας είναι μηδαμινές, ελάχιστες και αργοπορημένες. Πριν από το 2002 πρέπει να αναβιώσουμε τον διάλογο και να ετοιμαστούμε να δράσουμε αποφασιστικά στους εξής τομείς:

Αντιμετώπιση της κλιματικής μεταβολής. Η μείωση της απειλής της υπερθέρμανσης του πλανήτη απαιτεί μείωση κατά 60% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακος και άλλων "αερίων του θερμοκηπίου". Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την προώθηση διαφόρων μεθόδων εξοικονόμησης ενέργειας και με τη μεγαλύτερη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Κιότο του 1977 θα ήταν ένα πρώτο βήμα.

Αντιμετώπιση της κρίσης του νερού. Η έκθεση παροτρύνει τις κυβερνήσεις να εγκρίνουν τον στόχο του Υπουργικού Συμβουλίου του Παγκόσμιου Φόρουμ για το Νερό, για τον περιορισμό κατά το ήμισυ των ανθρώπων που δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό και φθηνό νερό πριν από το 2015. Καλεί επίσης για μία "Γαλάζια Επανάσταση" που θα αύξανε την γεωργική παραγωγή κατά μονάδα νερού, ενώ θα βελτίωνε τη διαχείριση των γραμμών διαχωρισμού υδάτων και των πεδιάδων που πλημμυρίζουν.

Προστασία του εδάφους. Η μεγαλύτερη ελπίδα για τον επισιτισμό του πληθυσμού της γης που ολοένα αυξάνεται από μια γεωργική γη που συρρικνώνεται, ίσως να βρίσκεται στη βιοτεχνολογία, αλλά η ασφάλεια και η περιβαλλοντικές συνέπειες είναι αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης. Ο Γενικός Γραμματέας συγκαλεί ένα παγκόσμιο δίκτυο χάραξης πολιτικής που θα επιχειρήσει να επιλύσει αυτές τις διαφορές, ώστε οι φτωχοί και οι πεινασμένοι να μη χάσουν.

Διαφύλαξη των δασών, των ψαρότοπων και της βιοποικιλότητας. Η προστασία αυτών των τομέων είναι ζωτικής σημασίας. Οι κυβερνήσεις και ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να εργαστούν από κοινού για αυτόν τον σκοπό.

Οικοδόμηση νέου ήθους στη διαχείριση. Ο Γενικός Γραμματέας προτείνει τέσσερις προτεραιότητες:

Α. Εκπαίδευση του κοινού.

Β. "Πράσινος λογιστικός υπολογισμός" ώστε να ενσωματωθεί το περιβάλλον στην οικονομική πολιτική.

Γ. Κανονισμοί και κίνητρα.

Δ. Πιο ακριβή επιστημονικά στοιχεία.

Οι λαοί, όπως και οι Κυβερνήσεις, πρέπει να δεσμευτούν σε ένα νέο ήθος για τη διαφύλαξη και τη διαχείριση.


6. Ανανέωση των Ηνωμένων Εθνών.

Χωρίς έναν γερό Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών θα είναι πολύ δύσκολο να ανταποκριθεί κανείς σε όλες αυτές τις προκλήσεις. Η ενίσχυση του ΟΗΕ εξαρτάται από τις Κυβερνήσεις, και κυρίως από τη θέλησή τους να εργαστούν με άλλους -- τον ιδιωτικό τομέα, μη-κυβερνητικές οργανώσεις και πολυμερείς υπηρεσίες-- για να βρεθούν λύσεις με συναίνεση. Ο ΟΗΕ πρέπει να λειτουργήσει ως ο καταλύτης, που θα παροτρύνει άλλους να αναλάβουν δράση. Και θα πρέπει να εκμεταλλευτεί εις το έπακρο τις νέες τεχνολογίες, ειδικά την τεχνολογία της πληροφορικής. Ο Γενικός Γραμματέας προτείνει τις εξής δράσεις σε αυτούς τους τομείς:

Προσδιορισμός των ουσιαστικών μας δυνάμεων. Η επιρροή του ΟΗΕ είναι αποτέλεσμα όχι της δύναμης του αλλά των αξιών που εκπροσωπεί, του ρόλου του στον προσδιορισμό και την εφαρμογή παγκοσμίων προτύπων, της ικανότητάς του να προκαλεί παγκόσμια ανησυχία και δράση, και της εμπιστοσύνης που εμπνέει λόγω της πρακτικής προσφοράς του για τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων. Πρέπει να οικοδομήσουμε πάνω σε αυτές τις δυνάμεις, επιμένοντας ιδίως στη σημασία της αρχής του δικαίου. Χρειάζεται όμως και να προσαρμόσουμε τον ίδιο τον ΟΗΕ, ειδικότερα με την μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας ώστε να εργάζεται αποτελεσματικά και να χαίρει αναμφισβήτητης νομιμότητας. Πρέπει επίσης να επεκτείνουμε τις σχέσεις του ΟΗΕ με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και με τον ιδιωτικό τομέα και με ιδρύματα.

Δημιουργία δικτύων για την αλλαγή. Προς εκπλήρωση των κοινών στόχων, πρέπει να συμπληρώσουμε τους επίσημους θεσμούς με ανεπίσημα δίκτυα χάραξης πολιτικής, και να φέρουμε πιο κοντά διεθνείς θεσμούς, την κοινωνία των πολιτών, οργανισμούς του ιδιωτικού τομέα και κυβερνήσεις.

Δημιουργία ψηφιακών επαφών. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την καινούργια τεχνολογία της πληροφορικής για να καταστήσουμε τον ΟΗΕ πιο αποτελεσματικό και να βελτιώσουμε την αλληλεπίδρασή του με τον υπόλοιπο κόσμο. Αλλά για να το κάνουμε αυτό πρέπει να ξεπεράσουμε τη νοοτροπία που αντιστέκεται στην αλλαγή. Ο Γενικός Γραμματέας ζητάει από τη βιομηχανία της τεχνολογίας της πληροφορικής να μας βοηθήσει να πετύχουμε αυτόν τον στόχο.

Προωθώντας τη σιωπηλή επανάσταση. Για να ανταποκριθούμε στις ανάγκες του 21ου αιώνα χρειαζόμαστε πραγματική διαρθρωτική μεταρρύθμιση, μια πιο ξεκάθαρη συναίνεση ως προς τις προτεραιότητες από πλευράς κρατών μελών, και λιγότερο παρεμβατική επίβλεψη της καθημερινής διαχείρισης.


7. Προς συζήτηση στη Συνέλευση Κορυφής

Ο Γενικός Γραμματέας παραθέτει έξι κοινές αξίες, που αντικατοπτρίζουν το πνεύμα του Χάρτη του ΟΗΕ, και που είναι ιδιαίτερα επίκαιρες για τη νέα χιλιετία: Ελευθερία.. Ισονομία και Αλληλεγγύη. Ανοχή. Μη-βία. Σεβασμός στη Φύση. Συμμετοχή στην Ευθύνη. Προτρέπει τη Συνέλευση Κορυφής να υιοθετήσει μία σειρά ψηφισμάτων, που θα βασίζονται στην έκθεση, ως δείγμα ειλικρινούς θέλησης να ενεργήσει με βάση αυτές τις αξίες.

Το UNRIC παρέχει υπηρεσίες πληροφόρησης και τεκμηρίωσης στις χώρες της Δ. Ευρώπης. Οι υπηρεσίες αυτές απευθύνονται σε όλα τα τμήματα της κοινωνίας. Το UNRIC συμμετέχει σε κοινά προγράμματα και διοργανώνει εκδηλώσεις σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τις μη-κυβερνητικές οργανώσεις, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης.